Źymja: Porōwnanie wersyji

Dodane 2109 bajtów ,  11 lat temu
stuer, tabulka. Usunołech couki tekst uo liczbach bo terozki je uon na tabulce.
m (Bot dodowo: kv:Му)
(stuer, tabulka. Usunołech couki tekst uo liczbach bo terozki je uon na tabulce.)
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=260 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%;"
{{ort}}
|+ <big><big>'''Źymja'''</big></big> [[Grafika:Earth symbol.svg|30px|Astrůnůmičny symbol Źymje]]
[[Grafika:The Earth seen from Apollo 17.jpg|thumb|300px|right|Źymja widźano s pokuadu Apollo 17]]
[[Grafika:Earth symbol.svg|thumb|80px|right|Astrůnůmičny symbol Źymje]]
'''Źymja''' – ([[Uaćina|uać]]. Terra) třećo we kolejnośći (ličůnc uod [[Suůńce|Suůńca]]) a pjůnto co do wjelgośći [[planeta]] [[Ůkuod Suůnečny|Ůkuodu Suůnečnygo]].
 
|-----
Nouokouo Źymje krůnžy jydyn [[naturalny satelita]] – [[Mjeśůnček]] a prawdopodobńy dwa [[Kśynžyce Kordelewskigo|kśynžyce půuowe]] (kśynžyce Kordelewskigo) a wjelgo ličba [[Štučny satelita|štučnych satelitůw]]. Stouo, stabilno uorbita mo tyž planetojida [[3753 Cruithne]], kero pozostawo we rezůnańśe s uorbitům Źymje beś ńykerych naukowcůw je uwažano za drůgi kśynžyc Źymje.
! align="center" bgcolor="#000000" colspan="2" | [[Grafika:Nasa blue marble.jpg|300px|Naćiś uobrozek, coby powjynkšyć]]<br />
|-
! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Parametry [[uorbita|uorbity]] (J2000)
|-
! align="left" | Středńe uoddalyńe uod [[Suůńce|Słůńca]]
| 149&nbsp;597&nbsp;887&nbsp;[[kilometr|km]]<br />(1,00000011 [[Jydnostka astrůnůmično|j.a.]])
|-
! align="left" | [[Uobwůd]] orbity
| 0,940×10<sup>9</sup>km<br />(6,283&nbsp;j.a.)
|-
! align="left" | [[Ekscentryczność (fizyka)|Mimostrzůd]]
| 0,01671022
|-
! align="left" | [[Peryheljům]]
| 147&nbsp;098&nbsp;074&nbsp;km<br />(0,9832899&nbsp;j.a.)
|-
! align="left" | [[Apheljům]]
| 152&nbsp;097&nbsp;701&nbsp;km<br />(1,0167103&nbsp;j.a.)
|-
! align="left" | [[Rok gwjozdowy]]
| 365,25696&nbsp;[[dźień|dńo]]<br />(1,0000191&nbsp;[[Rok|rokůw]])
|-
! align="left" | [[Synodyczny uokres uobjygu]]
| ńy tyczy
|-
! align="left" | Strzedńo [[wartkość uorbitalno]]
| 29,783&nbsp;km/[[sekunda|s]]
|-
! align="left" | Maks. [[wartkość uorbitalno]]
| 30,287&nbsp;km/s
|-
! align="left" | Miń. [[wartkość uorbitalno]]
| 29,291&nbsp;km/s
|-
! align="left" | Nachylyńy uorbity wzglyndym [[ekliptyka|ekliptyki]]
| 0,00005[[Stopień (kąt)|°]]<br />(7,25° wzglyndem <br />[[růwnik]]a [[Suůńce|słůnecznego]])
|-
! align="left" | [[(naturalny satelita)|kśynżyce]]
| 1
|-
! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Charakterystyka fizyczno
|-
! align="left" | [[Szyrzka]] [[růwńik]]owo
| 12&nbsp;756,274&nbsp;km
|-
!align="left" | Szyrzka bjegunowo]]
| 12&nbsp;713,500&nbsp;km
|-
!align="left" | Strzedńo Szyrzka
| 12&nbsp;745,591&nbsp;km
|-
!align="left" | [[Klapńyńće]]
| 0,003352861
|-
! align="left" | Strzedńi uobwůd
| 40&nbsp;041,455&nbsp;km
|-
! align="left" | [[Plac]]
| 510 072 000&nbsp;km<sup>2</sup><br />148 940 000&nbsp;km<sup>2</sup> lůndu (29,2%)<br />
361 132 000&nbsp;km<sup>2</sup> wody (70,8%)
|-
! align="left" | [[uobjyntość (techńika)|Uobjyntość]]
| 1,0832×10<sup>12</sup>&nbsp;km<sup>3</sup>
|-
! align="left" | [[Masa]]
| 5,9736×10<sup>24</sup>&nbsp;kg
|-
! align="left" | [[Gynstość]]
| 5,515&nbsp;[[gram|g]]/cm<sup>3</sup>
|-
! align="left" | [[Přispjyšyńy grawitacyjne]] na růwńiku
| 9,780&nbsp;m/s² [http://ssd.jpl.nasa.gov/phys_props_planets.html 1]<br />(0,99732&nbsp;[[Przyspieszenie ziemskie|g]])
|-
! align="left" | [[Gibkość ućeczki]]
| 11,186&nbsp;km/s
|-
! align="left"| Gibkość lińiowa na [[růwńik]]u
| 1674,38&nbsp;km/h<br />
|-
! align="left"| [[Gibkość kołowa]]
| 15[[Stopień (kůnt)|°]]/[[godźina|h]] (7,272×10<sup>-5</sup>&nbsp;[[radian|rad]]/[[sekunda|s]])
|-
! align="left" | Nachylenie růwńika<br /> wzglyndem<br /> płaščyzny uorbity
| [[Stopień (kůnt)|23,439281°]]
|-
! align="left" | [[Deklinacyjo (astronůmijo)|Deklinacyjo]]
| 90°
|-
! align="left" | [[Albedo]]
| 0,367
|-
! align="left" | [[Temperatura|Temp.]] powjyřchńe
|
{| cellspacing="0" cellpadding="2" align ="center" border="0" width="100%" style="background: #f9f9f9;"
|-
! min.
! strzed.
! maks.
|- align ="center"
| 185[[kelwin|K]]
| 287K
| 331K
|}
|-
! align="left" | [[Ciśńyńe atmosferyčne]]
| 100 [[Paskal|kPa]]
|-
! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Skuod atmosfery<ref name="earth_fact_sheet"/>
|-
| [[Azot]] || 78,08%
|-
| [[Tlyn]] || 20,95%
|-
| [[Argon]] || 0,93%
|-
| [[Dwutlynek wůngla]], [[Para wodno]], inksze gazy
| śladowe, 1% (zmjenne)
|}
 
'''Źymja''' – ([[Uaćina|uać]]. Terra) trzećo we kolejnośći (liczůnc uod [[Suůńce|Słůńca]]) a pjůnto co do wjelgośći [[planeta]] [[Ůkłod Słůneczny|Ůkłodu Słůnecznygo]].
Źymja uformowoua śe ůngyfer 4,5 milijorda lot tymu.
 
Nołokoło Źymje krůnży jydyn [[naturalny satelita]] – [[Mjeśůnček]] a prawdopodobńy dwa [[Kśynżyce Kordelewskigo|kśynžyce půłowe]] (kśynżyce Kordelewskigo) a wjelgo liczba [[Sztuczny satelita|sztucznych satelitůw]]. Stoło, stabilno uorbita mo tyż planetojida [[3753 Cruithne]], kero pozostawo we rezůnańśe s uorbitům Źymje beś ńykerych naukowcůw je uważano za drůgi kśynżyc Źymje.
 
Źymja uformowoła śe ůngyfer 4,5 milijorda rokůw tymu.
 
Źymja mo wuaśćiwo [[Masa (fizyka)|masa]] a grawitacyjo do utrzimańo atmosfery, kera chrůńi przed szkodliwym [[Průmjyńowańy ultrafjoletowe|průmjyńowańym ultrafjoletowym]], a tyž [[pole magnetyczne]] chrůńjůnce przed pochodzůncym ze Słůńca [[Wjatr słůnečny|průmjyńowańym korpuskularnym]].
Uoddalyńy uod Słůńca je waśćiwe do utrzimańo uodpowjydńij tymperatury. Uważo śe, aże czynńiki te sprzijouy [[Abjůgyneza|powstańu żyćo]] na naszyj planeće.
Je nojwjynkszo s [[Planeta skalista|planet skalistych]] we Ůkuodźe Suůnečnym, a tyž jak dotychczas jydynym znůnym mjejscym wystympowańo [[Żyće|żyćo]].
 
Źymja mo wuaśćiwo [[Masa (fizyka)|masa]] a grawitacyjo do utřimańo atmosfery, kera chrůńi před škodliwym [[Průmjyńowańy ultrafjoletowe|průmjyńowańym ultrafjoletowym]], a tyž [[pole magnetyčne]] chrůńjůnce před pochodzůncym ze Suůńca [[Wjatr suůnečny|průmjyńowańym korpuskularnym]].
Uoddalyńy uod Suůńca je waśćiwe do utřimańo uodpowjydńij tymperatury. Uwažo śe, aže čynńiki te spřijouy [[Abjůgyneza|powstańu žyćo]] na našyj planeće.
Je nojwjynkšo s [[Planeta skalista|planet skalistych]] we Ůkuodźe Suůnečnym, a tyž jak dotychčas jydynym znůnym mjejscym wystympowańo [[Žyće|žyćo]].
 
* Powjyřchńo coukowito: 510,072 miljůnůw km²
* Powjyřchńo lůndowo: 148,94 miljůnůw km² (29,2% powjeřchńi coukowitej)
* Powjyřchńo wodno: 361,132 miljůnůw km² (70,8% powjeřchńi coukowitej)
* Středńo uodlygość uod Suůńca: 149&nbsp;597&nbsp;887&nbsp;[[Kilometer|km]]
* [[Peryhelium]] 147&nbsp;098&nbsp;074&nbsp;km
* [[Aphelium]] 152&nbsp;097&nbsp;701&nbsp;km
* Středńo pryndkość uorbitalno 29,783 km/[[Sekůnda|s]]
* Nachylyńy uorbity wzglyndym [[Ekliptyka|ekliptyki]] 0,00005[[Stopjyń (kůnt)|°]] (7,25° wzglyndym [[růwńik]]a [[Suůńce|suůnečnygo]])
* Šyřka růwńikowo 12 756,274 km
* Šyřka [[Bjygůn geůgrafičny|bjygůnowo]] 12 713,500 km
* Přećytno šyřka 12 745,591 km
* [[Uobjyntość (matymatyka)|Uobjyntość]] 1,0832×10<sup>12</sup> [[kilůmetr šeśćynny|km³]]
* [[Masa (fizyka)|Masa]] 5,9736×10<sup>24</sup> kg
* [[Gynstość]] 5,515 [[Gram|g]]/[[Cyntymetr šeśćynny|cm³]]
* [[Přispješyńy źymske]] na růwńiku 9,780 m/s² [http://ssd.jpl.nasa.gov/phys_props_planets.html 1](0,99732 [[Přispješyńy źymske|g]])
* [[pryndkość ućečki]] 11,186 km/s
* [[Deklinacyjo (astrůnůmja)|Deklinacyjo]] 90°
* [[Albedo]] 0,367
* [[Ciśńyńy atmosferyčne]] na powjeřchńi 100 [[Paskal|kPa]]
* Skuod [[Atmosfera|atmosfery]]
** [[Azot]] 78%
** [[Tlyn]] 21%
** [[Argůn]] 1%
** [[Dwutlynek wůngla]], [[Para wodna|para wodno]] - ilości śladowe, ok. 0,1%
 
{{Link FA|bg}}
197

edycji