Totalitarysm

(Pōnkniyntŏ ze Totalitaryzm)


Totalitarysm – charakterystyčny lo XX-wječnych režimůw dyktatorskych systym řůndzyńo, kery důnžy do coukigo podpořůdkowańo spouečyństwa państwu při půmocy monopolu informacyjnygo a propagandy, idyjolůgije państwowyj, terroru tajnych instytucyji a masowyj monopartyji. Mjano uostouo utwořůny bez italskigo filozofa Giovannigo Gentile, idyjolůga Italije fašystowskych. Guůwnymi tyjoretykůma genezy totalitarysmu sům ntp. Hannah Arendt a Karl Popper.

Totalitarysm uoznočo państwa, we kerych ambicyje moderńizacyjne a mocarstwowe idům do kupy s brakym tradycyje demokratyčnyj abo - jako we připadku Ńymcůw - uobmjerźlyńo do demokracyje, jeji kryzysym abo ubůstwym. Přikuadůma państwůw totalitarnych bůuy nacyjowo-socyjolistyčno III Rajch, stalinowski Sojuš Socjalistyčnych Sowjeckich Republik lebo Chiny Mao Zedonga. Totalitarny systym řůndzyńo istńije do chwili uobecnyj we Koryji Půunocnyj.