Uotwůrz przodńe menu
ISO 639 Icon szl.svg Tyn artikel je narychtowany we ślabikŏrzowym szrajbōnku.
Hōmoseksualnota
Fana ruchōw lŏ LGBT – dynga

Hōmoseksualnota, inakszyj: hōmoseksualizmus (ôd grec. ὁμός "tyn sōm" a łac. sexus "płeć") to je rōmantyczny abo seksualny cug abo seksualne dziołaniy miyndzy czōnkami tyj samyj pōłcie abo rodzeju. Kej seksualnŏ ôriyntacyjŏ to "ciyngły sztimel ymocyjalnygo, rōmantycznygo a/abo seksualnygo cugu" nŏjsōmprzōd abo ino ku perzōnōm tyj samyj pōłcie. To tysz "ôdnosi sie do czuciŏ idyntyfikacyje ôd perzōny na grōndzie tych cugōw, dziołōń po blisku a czōnkostwa we spōlnocie ôd inkszych, kerzi dzielōm te cugi".[1]

Cuzamyn ze biseksualnotōm a heteroseksualnotōm, hōmoskesualnota je jednōm ze trzech przōdnych kategoryjōw seksualnyj ôriyntacyje na hetero-hōmo kōntinuōm.[1] Sztyjc niy mŏ kōnsynsusu co ônaczy jakõsik ôriyntacyjõ,[1] nale rozprawiano uż ô ausdruku gynōw, hormōnōw a strzodowiska. Wiynkszość naukowcōw sie forszteluje, iże wszyjske trzi mogōm ônaczyć ôryjyntacyjõ.[1][2] Zdŏwŏ sie, co uchowaniy a absztychowania ze bajtelstwa niy majōm rōle przi tym tymacie.[3] Chocia podug tajle ludkōw hōmoseksualnota je niynaturalnŏ, naukowe badania pokŏzały, iże je to normalny, naturalny bajszpil zorty ludzkij seksualnoty a sama we siã niy ônaczy żŏdnych negatywnych, psychologijnych efektōw.[1] Wiynszość ludkōw gŏdŏ, co niy majōm żŏdnygo abo majōm richtich rzadny ausdruk na swojã ôriyntacyjõ.[1]

Piyrwy uzus sowa "homosexual" bez Karla-Mariã Kertbeny

Nŏjbarzij roztopiyrzōnymi mianami lŏ hōmoseksualistōw je "gej" lŏ chopōw a "lesbijka" lŏ babōw. Wielość hōmoseksualnych perzōnōw je trudnŏ do wyrachowaniŏ beztōż, co moc niy gŏdŏ ôfyn ano niy akceptiyruje swojij ôryjyntacyje bez hōmofobijõ a heteroseksistowskõ dyskrymiancyjõ. Hōmoseksualne dziołania ôstoły ôbŏczōne a udokumyntiyrowane u mocki inkszych zortōw zwiyrzōw.[4][5]

GyszichtaSprowjej

Postŏwy do jednopōłciowych zwiōnzkōw miyniōły sie bez czŏs a bez gyjograficznõ szyrokość ôd czekaniŏ ôd wszyjskich chopōw angażowaniŏ sie we nie, bez czasowõ integracyjõ, akceptacyjõ, do forsztelōngu, iże je to miyńszy grzych aż do kŏraniŏ tego prawnie, tysz a bez sztrofa śmiyrtki.

We socjologije bōła durś haja miyndzy "esyncyjonalnym" a "kōnstrukcyjōnistycznym" wezdrokiym na hōmoseksualnotã. Dyskusyjŏ dzieli na tych, co wierzōm, iże miana kej "hōmo", "hetero" ôdnoszōm sie do ôbiektywnych, niypōmiynnych podug kultury cechōw ôd czowieka a tych, kerzi sie forsztelujōm, co czucia, kere te perzōny mianujōm to efekty kōnkretnych ausdrukōw kulturowych a społecznych procesōw. Esyncyjalisty gŏdajōm, co ôriyntacyjŏ je ônaczōnŏ ôd biologije, kej kōnstrukcyjōnisty, iże seksualne cugi sōm wyuczōne.[6]

PrzipisySprowjej