Szwecyjŏ

(Pōnkniyntŏ ze Szwecyjo)

Szwecyjŏ (szwedz. Sverige), ôficjalniy Krōlestwo Szwecyje (szwedz. Konungariket Sverige) – nordycke państwo na Skandynŏwskim Pōłwyspie we Pōłnocnyj Ojropie. Mŏ granicã z Norwygijōm na zachodzie a Finlandyjōm na wschodzie, je tyż skuplowanŏ z Danijōm bez most Øresund.

Konungariket Sverige
Krōlestwo Szwecyje
Fana Szwecyje
Wapyn {{{dopołniŏcz}}}
Fana Szwecyje Wapyn Szwecyje
Motto: (szw.) För Sverige i tiden
(Dlŏ Szwecyje - z duchym czasu)
Hymn:
Du gamla, du fria
Położynie {{{nazwa_dopełniacz}}}
Kōnstytucyjŏ Kōnstytucyjŏ Szwecyje
Ôficjalnŏ gŏdka szwedzkŏ
Stolica Sztokholm
Polityczny systym krōlewskŏ parlamyntarnŏ mōnarchijŏ
Zorta państwa unitarne państwo
Gowa państwa krōl Karol XVI Gustaw
Szef rzōndu prymier Stefan Löfven
Wiyrchnia
 • cołkŏ
 • wody strzōdlōndowe
56. na świecie
450 295 km²
8,67%
Liczba ludności (2020)
 • całkowita 
 • tyngość zaludniyniŏ
 • nacyje i etniczne grupy
88. na świecie
10 327 789
24 osób/km²
Szwedzi: 90,8%
Finowie: 3,1%
PKB (2019)
 • cołke 
 • na ôsobã

528,9 mld USD
53 867 USD
PKB (PSN) (2018)
 • cołke 
 • na ôsobã

542,8 mld miyndzynŏr. dolarōw
52 719 miyndzynŏr. dolarōw
waluta 1 szwedzkŏ korōna = 100 öre (SEK)
Czasowŏ strefa UTC +1 – zima
UTC +2 – lato
Kod ISO 3166 SE
Internetowŏ dōmyna .se
Kod autowy S
Kod fligerowy SE
Telefōniczny kod +46
Karta Szwecyje

Szwecyjŏ mŏ wiyrch 450 295 km² a skiż tygo je to trzeci nŏjsrogszy (podle wiyrchu) krej Ojropyjskij Unije. Miyszkŏ sam ōngyfer 9,4 milijōna ludziōw. Je to państwo z małōm gynstościōm zaludniyniŏ – 21 per./km² – a je ôna skōncyntrowanŏ w połedniowyj tajli. Bez 85% populacyje żyje we miyjskich zōnach. Haupsztadym Szwecyje je Sztokholm, kery je aj nŏjsrogszy szwedzki sztad.

Jako samostanowiōny a jednolity krej Szwecyjŏ powstała we strzedniowieczu. We XVII stoleciu egzystirowało Szwedzke Imperium a patrziło ôno do nŏjwŏżniyjszych pōństw Ojropy. Mocka podbitych terynōw straciła we XVIII a XIX stolyciu, baji Finlandyjõ lŏ Rusyje we 1809. Ôstatniŏ wojna, we keryj bojowała Szwecyjŏ bōła we 1814, kej naciepała Norwygije persōnalnõ unijõ (do 1905). Ôd tedy je to neutralne państwo. Z Ojropejskōm Unijōm sie skuplowała we 1995, je tyż człōnym OECD.

Dzisiej Szwecyjŏ je kōnstytucyjnŏ mōnarchijŏ z parlamyntarnōm dymokracyjōm a fest rozwiniyntōm gospodarkōm. Mŏ trzeci plac w Democracy Index rychtowanym bez cajtōng The Economist a dziywiōnty w Indeksie HDI. We 2010 roku miała nŏjrychlyjszy ekōnōmiczny wezrost a nŏjsrogszõ innowacyjõ w Ojropie. Światowe Ekōnōmiczne Forum uznało jã za nŏjbarzij kōnkuryncyjny ojropejski krej.

Przipisy

Państwa Ojropy

AlbańijoAndoraAustrijoBelgijoBjołoruśBośńa a HercegowinaBułgaryjoChorwacyjoCzesko RepublikaCzorno GůraDańijoEstůńijoFinlandyjoFrancyjoGrecyjoIrlandyjoIslandyjoItalijoLiechtensteinLitwaLuksymburgŁotwaMadźaryMaltaMjymcyMołdawijoMůnakoNorwygijoŃiderlandyPolskoPortugalijoPůłnocno MacedůńijoRusyjoRůmůńijoSan MarinoSłowacyjoSłowyńijoSyrbijoSzpańijoSzwecyjoSzwajcaryjoTurcyjoUkrajinaWatykůnWjelgo Brytańijo